Şan Eğitimi
Şarkı söylemek öğrenilebilir, geliştirilebilir ve zaman içinde çok daha özgür bir ifade alanına dönüşebilir.
Çağdaş Şan Atölyesi'nde verdiğim şan eğitiminin temel amacı, sesinizi belirli bir kalıba sokmak değil; kendi sesinizin nasıl çalıştığını anlamanızı, teknik olanaklarını geliştirmenizi ve onu müziğin içinde daha özgür kullanabilmenizi sağlamak.
İstanbul, Küçükyalı / Maltepe'de gerçekleştirdiğim şan derslerinde ağırlıklı olarak pop, rock, caz, metal ve müzikal gibi çağdaş müzik türleri üzerine çalışıyorum.
Klasik şan eğitimi ile çağdaş tarzlarda şarkı söylemenin ortak noktaları olsa da bu türlerin ses kullanımı, yorumlama biçimleri ve şarkıcıdan beklentileri birbirinden farklılaşabiliyor. Bu nedenle eğitim sürecini, çağdaş müzik söyleyen bir şarkıcının ihtiyaçlarını merkeze alarak şekillendiriyorum.
Neler Çalışıyoruz?
Şan eğitiminin temelinde sesinizi daha yakından tanımak ve üzerindeki kontrolünüzü geliştirmek var.
Bu süreçte çalışmalarımızı birkaç temel alan etrafında yürütüyorum.
Nefes ve Koordinasyon
Nefes, şarkı söylemenin temel bileşenlerinden biri.
Derslerde amacımız mümkün olduğunca fazla nefes almak değil; aldığınız nefesi ses üretimiyle uyumlu, ekonomik ve kontrollü biçimde kullanabilmek.
Nefes ile ses arasındaki koordinasyon geliştikçe, şarkı söylerken gereksiz fiziksel çabanın azalmasını ve sesin daha özgür çalışmasını hedefliyoruz.
Ses Üretimi
Piyano eşliğinde yaptığımız vokal egzersizlerle ses üretim mekanizmasını çalıştırıyor ve sesiniz üzerindeki kontrolü geliştiriyoruz.
Burada amaç yalnızca belirli notalara ulaşmak değil.
Sesin farklı yüksekliklerde ve yoğunluklarda sağlıklı, dengeli ve esnek biçimde üretilebilmesi üzerine çalışıyoruz.
Rezonans ve Tını
Her sesin kendine özgü bir rengi var.
Bu nedenle amacım sesinizi başka bir sese benzetmek değil; kendi doğal tınısını koruyarak sahip olduğu olanakları genişletmek.
Rezonans çalışmalarıyla sesi gereksiz güç kullanmadan daha verimli üretmeyi, farklı tını seçeneklerini keşfetmeyi ve şarkının ihtiyacına göre kullanabilmeyi çalışıyoruz.
Ses Alanı ve Geçişler
Sesimizin farklı bölgeleri arasında geçiş yaparken yaşadığımız güçlükler, şarkı söylerken özgürlüğümüzü doğrudan etkileyebilir.
Derslerde ses alanınızı adım adım geliştirirken farklı bölgeler arasındaki geçişlerin daha dengeli ve kontrollü hale gelmesi üzerine çalışıyoruz.
Buradaki hedef yalnızca daha tiz ya da daha pes notalar söylemek değil; ses alanınızın tamamını mümkün olduğunca bütünlüklü kullanabilmek.
Artikülasyon
Şarkı yalnızca seslerden değil, sözcüklerden de oluşuyor.
Ünlü ve ünsüzlerin üretimi, kelimelerin anlaşılabilirliği ve dilin doğal akışı üzerine yaptığımız çalışmalarla sözlerin müziğin içinde daha açık ve etkili biçimde yer almasını hedefliyoruz.
Tekniği Şarkının İçine Taşıyoruz
Teknik egzersizler benim için eğitimin amacı değil, şarkı söyleyebilmek için kullandığımız araçlar.
Bu nedenle öğrendiğimiz teknik becerileri mümkün olduğunca erken aşamada gerçek repertuvarın içine taşıyorum.
Birlikte belirlediğimiz şarkılar üzerinde çalışırken teknik konuların yanı sıra müzikal ifade, yorumlama, cümleleme ve şarkının hikâyesi de eğitimin bir parçası haline geliyor.
Repertuvar çalışmaları esnasında ses sistemi, mikrofon ve referans kulaklıkları kullanıyor, bu yolla her derste hem canlı performans şarkıcılığını hem kayıt şarkıcılığını deneyimleme şansı buluyoruz.
Çünkü bir şarkıcının yalnızca sesini üretmeyi değil, o sesi gerçek bir müzikal ortamın içinde kullanmayı da öğrenmesi gerektiğine inanıyorum.
Bir Şan Dersi Nasıl Geçiyor?
Her ders öğrencinin o günkü ihtiyacına göre değişebilse de çalışmalarımız genel olarak üç bölüm etrafında şekilleniyor.
01 — Teknik çalışmalar
Daha önce üzerinde çalıştığımız egzersizleri değerlendiriyor, ihtiyaçlar doğrultusunda yeni çalışmalar ekliyoruz.
02 — Vokal egzersizler
Piyano başında yaptığımız melodik şan egzersizleriyle sesin koordinasyonu, esnekliği ve kontrolü üzerinde çalışıyoruz.
03 — Şarkı
Dersin önemli bir bölümünü repertuvara ayırıyor ve teknik çalışmalarımızı gerçek bir şarkının içinde uyguluyoruz.
Böylece teknik bilgi yalnızca egzersiz sırasında kalan bir beceri olmaktan çıkıp, adım adım şarkıcılığınızın doğal bir parçasına dönüşüyor.
Yalnızca Yapmanızı Değil, Anlamanızı da Önemsiyorum
Şan eğitimi zaman zaman oldukça soyut bir süreç olabilir.
Bir egzersizin neden yapıldığını bilmeden tekrar etmek yerine, sesinizde ne olduğunu ve yaptığımız çalışmanın neyi değiştirmeyi hedeflediğini anlamanızı önemsiyorum.
Bu nedenle eğitim sürecinde teorik anlatımlara da yer veriyorum.
Görseller ve teknik açıklamalar aracılığıyla sesin nasıl üretildiğini, üzerinde çalıştığımız kavramları ve egzersizlerin amaçlarını mümkün olduğunca anlaşılır hale getirmeye çalışıyorum.
Ders dışındaki çalışma sürecini de egzersizler ve teknik bilgiler içeren eğitim materyalleriyle destekliyorum.
Benim için hedef, öğretmenin söylediğini uygulayan bir öğrenci değil; zaman içinde kendi sesini tanıyan, ne yaptığını anlayan ve bağımsız seçimler yapabilen bir şarkıcı yetiştirmek.
Şan Eğitimi Kimler İçin?
Şarkı söylemeye başlamak için profesyonel olmanız ya da daha önce eğitim almış olmanız gerekmiyor.
Çağdaş Şan Atölyesi'nde hayatında ilk kez şan dersi alan kişilerle de, sesini ve tekniğini ileri taşımak isteyen deneyimli ve profesyonel şarkıcılarla da çalışıyorum.
Başlangıç noktalarımız farklı olabilir.
Önemli olan nerede olduğunuzdan çok, sesinizle nereye gitmek istediğiniz.
Çünkü her ses farklı.
Ve bana göre iyi bir şan eğitimi, bu farklılığı ortadan kaldırmaya değil; onu tanımaya, geliştirmeye ve özgürleştirmeye hizmet etmeli.
Erdem Serhan Şide
Serhan Hoca